Nubuk to skóra naturalna, której zewnętrzną stronę, czyli lico, przeszlifowano tak, że powstał na niej krótki, gęsty i miękki włos. Dzięki temu powierzchnia jest matowa i w dotyku przypomina aksamit albo brzoskwinię. Pod palcem włos kładzie się w jedną stronę i zostawia ciemniejszy ślad, który znika po przeciągnięciu dłonią w drugą stronę. Z nubuku szyje się przede wszystkim buty, torebki i paski, rzadziej kurtki i obicia mebli. Często bywa mylony z zamszem, choć to dwa różne materiały, różniące się pochodzeniem, trwałością i sposobem pielęgnacji.
W tym poradniku wyjaśniamy, z czego robi się nubuk, jak odróżnić go od zamszu i od gładkiej skóry licowej oraz jak go czyścić, żeby nie stracił charakteru. Na końcu piszemy krótko o nubuku na meblach i o jego syntetycznym odpowiedniku, który sprawdza się tam, gdzie skóra naturalna byłaby zbyt kapryśna. Zebraliśmy też odpowiedzi na pytania, które najczęściej pojawiają się przy zakupie butów i mebli z nubuku. Jeśli interesuje cię szerzej, jak rozpoznawać materiały, zajrzyj też do naszego przeglądu rodzajów tkanin.
Co to jest nubuk?
Nubuk powstaje ze skóry licowej, najczęściej bydlęcej lub cielęcej, po garbowaniu. Lico, czyli zewnętrzna warstwa skóry, od której na zwierzęciu rósł włos, jest delikatnie szlifowane drobnoziarnistym materiałem ściernym. Szlifowanie usuwa naturalny połysk i drobne skazy, a zarazem podnosi włókna tworzące tę warstwę. Tak powstaje charakterystyczny meszek o długości ułamka milimetra, który odróżnia nubuk od gładkiej skóry. Skóra zachowuje przy tym swoją najmocniejszą warstwę, więc nadal jest wytrzymała i dobrze trzyma kształt.
Nazwa pochodzi najczęściej od angielskiego „new buck”, co można tłumaczyć jako „nowa koźlina”. Nawiązuje do dawnych skór jelenich i kozich, które słynęły z miękkości, a nubuk miał być ich tańszym i trwalszym odpowiednikiem ze skóry bydlęcej. Dziś w sklepach spotkasz kilka odmian tego materiału. Najpopularniejszy jest nubuk klasyczny, suchy i matowy, ale produkuje się też nubuk olejowany i woskowany, który jest ciemniejszy, bardziej odporny na wilgoć i z czasem nabiera przetarć w miejscach zgięć. Ta ostatnia odmiana często trafia do butów trekkingowych i roboczych.
Czy nubuk to skóra naturalna?
Tak, prawdziwy nubuk zawsze jest skórą naturalną, bo powstaje przez obróbkę lica garbowanej skóry zwierzęcej. Zamieszanie bierze się stąd, że słowem „nubuk” opisuje się dziś także wygląd, a nie tylko surowiec. W metce butów czy kurtki możesz więc zobaczyć „nubuk syntetyczny”, „ekonubuk” albo „materiał typu nubuk”. Oznacza to tkaninę lub dzianinę z włókien sztucznych, najczęściej z poliestru, której powierzchnię wykończono tak, by naśladowała meszek skóry. Taki materiał wygląda podobnie, ale inaczej się zachowuje i inaczej się go pielęgnuje.
Skórę naturalną najłatwiej rozpoznać po spodniej stronie i po brzegach. Na przekroju nubuku widać zbitą masę włókien skórnych, a spód jest włóknisty i nieregularny. Materiał syntetyczny ma od spodu splot tkaniny lub dzianiny albo równą warstwę podkładu. Skóra ma też charakterystyczny zapach i niejednolite drobne ślady, na przykład delikatne różnice w odcieniu, których w materiale z fabryki tekstylnej zwykle nie ma. W butach dobrze wskazuje to piktogram na podeszwie: symbol przypominający rozciągniętą skórę oznacza skórę naturalną, kratka materiał tekstylny, a romb inne materiały, w tym tworzywa sztuczne.
Nubuk a zamsz: najważniejsze różnice
Zamsz i nubuk wyglądają podobnie, bo oba mają matową powierzchnię z meszkiem, ale pochodzą z przeciwnych stron skóry. Nubuk to przeszlifowane lico, czyli strona zewnętrzna. Zamsz uzyskuje się ze strony wewnętrznej, zwanej mizdrą, albo z dwoiny, czyli dolnej warstwy skóry rozdzielonej na grubości. Stąd różnice w wyglądzie i trwałości: włos zamszu jest dłuższy, luźniejszy i bardziej puszysty, a nubuk ma meszek krótki i zwarty. Nubuk jest też mocniejszy i sztywniejszy, bo zachowuje najgęstszą warstwę skóry.
Porównanie nubuku i zamszu – dane w pigułce
| Cecha | Nubuk | Zamsz |
|---|---|---|
| Strona skóry | Lico (strona zewnętrzna), przeszlifowane | Mizdra (strona wewnętrzna) lub dwoina |
| Włos | Bardzo krótki, gęsty, zwarty | Dłuższy, luźniejszy, puszysty |
| W dotyku | Jak aksamit lub skórka brzoskwini | Bardziej miękki i „mechaty” |
| Wytrzymałość | Wyższa, lepiej trzyma kształt | Niższa, szybciej się wyciera |
| Odporność na wilgoć | Średnia, poprawia ją impregnacja | Niska, łatwo o zacieki |
| Cena | Zwykle wyższa | Zwykle niższa |
Na co dzień różnicę najłatwiej wyczuć palcami. Przesuń dłonią po powierzchni: zamsz stawia wyraźny opór, a włos zostawia głęboki, wyraźny ślad, nubuk natomiast jest gładszy i ślad po palcu jest subtelniejszy. Nubuk sprawdzi się tam, gdzie materiał ma pracować, na przykład w butach na co dzień, a zamsz tam, gdzie liczy się przede wszystkim miękkość i efekt. Więcej o samym zamszu, jego gatunkach i o tym, skąd się bierze, przeczytasz w artykule Co to jest zamsz? Obu materiałom szkodzi to samo: tłuszcz, nadmiar wody i pasta do skóry gładkiej.
Nubuk, a skóra licowa
Nubuk i gładka skóra licowa pochodzą z tej samej warstwy, różnią się tylko wykończeniem. Skóra licowa zachowuje naturalną, gładką powierzchnię z widocznymi porami, często dodatkowo pokrytą powłoką, która nadaje jej połysk i odporność na plamy. W nubuku ta powierzchnia jest zeszlifowana, więc nie ma powłoki, a pory są otwarte. Dlatego nubuk lepiej oddycha i jest przyjemniejszy w dotyku, ale łatwiej chłonie wodę, tłuszcz i brud. Do nubuku przeznacza się zwykle skóry dobrej jakości, bo szlifowanie ujawnia każdą nierówność, której nie da się ukryć pod kryjącym wykończeniem.
W praktyce skóra licowa jest łatwiejsza w utrzymaniu: plamę z niej zwykle wystarczy przetrzeć wilgotną ściereczką, a zadrapania maskuje krem. Nubuk wymaga suchych metod czyszczenia i impregnacji, za to lepiej ukrywa drobne rysy, bo meszek je rozprasza. Na skórze licowej rysa jest widoczna od razu, na nubuku często znika po przeczesaniu szczotką. O pielęgnacji obu rodzajów skóry naturalnej piszemy szerzej w poradniku jak dbać o skóry naturalne.
Gdzie spotkasz nubuk
Najwięcej nubuku trafia do obuwia. Szyje się z niego trzewiki i buty trekkingowe, botki, półbuty, sztyblety i klasyczne buty robocze, a w wersji olejowanej także obuwie na jesień i zimę. Popularne są też torebki, paski, portfele i okładki notesów, bo matowa powierzchnia dobrze wygląda w naturalnych kolorach, od piaskowego po głęboki brąz. W odzieży nubuk pojawia się w kurtkach i kamizelkach, choć tu częściej wybiera się zamsz, który lepiej się układa. Rzadziej spotkasz go w samochodach i we wnętrzach, na przykład na wstawkach foteli czy na obiciu pufów.
Na dużych meblach naturalny nubuk jest rzadkością. Sofa czy fotel z tej skóry kosztuje dużo, a powierzchnia, na której się siedzi, codziennie styka się z dłońmi, ubraniem, jedzeniem i sierścią zwierząt. Tłuste plamy wnikają w otwarte pory, a słońce z czasem płowi kolor. Dlatego nubuk naturalny wybiera się na meble raczej jako akcent, a na obicia użytkowe częściej sięga się po gładką skórę albo po materiały, które tylko wyglądem naśladują nubuk. Więcej o tym, czym się kierować przy wyborze obicia, przeczytasz w artykule o ekoskórze na meble.
Jak czyścić i pielęgnować nubuk
Nubuku nie pastuje się i nie czyści na mokro. Pasta i krem do skóry gładkiej zlepiają włos, tworzą tłuste plamy i odbierają powierzchni matowość, której nie da się już przywrócić. Do codziennej pielęgnacji wystarczą trzy rzeczy: szczotka do nubuku z gumą krepową lub delikatnym włosiem, gumka do nubuku i zamszu oraz impregnat w sprayu. Szczotkuj zawsze suchy materiał, lekkimi ruchami, najpierw pod włos, żeby podnieść meszek i wyciągnąć kurz, a potem z włosem, żeby go wyrównać. Gumką ścieraj punktowo zabrudzenia i miejsca, w których włos się wyświecił.
Nową rzecz z nubuku zaimpregnuj przed pierwszym użyciem, a potem powtarzaj impregnację co kilka tygodni lub po każdym czyszczeniu. Impregnat nakłada się z odległości około 20 do 30 cm, cienką warstwą, i zostawia do wyschnięcia na kilka godzin, najlepiej na noc. Zmoczony nubuk susz w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera i suszarki, bo nagła temperatura usztywnia skórę i może ją odbarwić. Buty wypchaj papierem, żeby zachowały kształt i szybciej oddały wilgoć. Po wyschnięciu przeczesz włos szczotką, a w razie potrzeby odśwież go nad parą z czajnika, trzymając rzecz w bezpiecznej odległości.
Plamy usuwaj od razu, zanim wnikną w pory. Świeżą tłustą plamę posyp talkiem lub mąką ziemniaczaną, zostaw na kilka godzin, a potem wyczesz proszek szczotką. Zaciek po wodzie zwykle znika, gdy zwilżysz równomiernie cały element, na przykład całą cholewkę, i wysuszysz go w całości, bo wtedy nie powstaje wyraźna granica. Do trudniejszych zabrudzeń są specjalne pianki do nubuku i zamszu, które nakłada się gąbką i wyczesuje po wyschnięciu. Unikaj domowych sposobów z octem czy alkoholem na dużych powierzchniach bez wcześniejszej próby w niewidocznym miejscu.
Syntetyczny nubuk na meble
Jeśli podoba ci się wygląd nubuku, ale szukasz obicia na kanapę, krzesła czy wezgłowie łóżka, dobrym wyborem jest jego syntetyczny odpowiednik. To materiał z włókien poliestrowych, którego powierzchnia ma taki sam krótki, matowy włos i ten sam efekt cieniowania pod dłonią. Nie wymaga impregnacji ani szczotkowania jak skóra, łatwiej się go czyści i kosztuje ułamek ceny skóry naturalnej. W naszym sklepie taki materiał znajdziesz jako tkanina typu nubuk, dostępna w 20 kolorach, od kości słoniowej i beżów po grafit, zieleń i błękit pruski. Podobny efekt, z nieco dłuższym włosem, daje sztuczny zamsz, a wszystkie materiały na meble zebraliśmy w kategorii tkaniny obiciowe.
Tkanina typu nubuk – dwustronna, wodoodporna – 7. Mysi – Szary brąz
Zamówienie pakujemy starannie i zabezpieczamy na czas transportu, żeby dotarło gotowe do użycia.
Najczęstsze pytania o nubuk
Nie. Nubuk powstaje z przeszlifowanego lica, czyli zewnętrznej strony skóry, a zamsz ze strony wewnętrznej lub z dwoiny. Nubuk ma krótszy i gęstszy włos, jest mocniejszy i lepiej trzyma kształt. Oba materiały pielęgnuje się jednak podobnie, na sucho, szczotką, gumką i impregnatem.
Nubuk bez zabezpieczenia chłonie wodę, bo szlifowanie otwiera pory skóry, więc przy dłuższym deszczu przemoknie i może zostawić zacieki. Impregnat w sprayu wyraźnie ogranicza wchłanianie wody i brudu, ale trzeba go regularnie odnawiać. Najbardziej odporny na wilgoć jest nubuk olejowany, dlatego z niego szyje się buty trekkingowe.
Nie. Pasta do butów i krem do skóry gładkiej zlepiają włos, zostawiają tłuste plamy i sprawiają, że nubuk traci matowość. Zamiast pasty używaj szczotki, gumki i impregnatu przeznaczonego do nubuku i zamszu. Jeśli chcesz odświeżyć kolor, wybierz barwiący spray do nubuku w odcieniu zbliżonym do materiału.
Kurz i błoto po wyschnięciu usuniesz miękką szczotką, a drobne zabrudzenia zwykłą czystą gumką do ścierania. Świeżą tłustą plamę posyp talkiem lub mąką ziemniaczaną i po kilku godzinach wyczesz. Przygnieciony włos odświeży para z czajnika i szczotkowanie. Wszystkie metody sprawdź najpierw w niewidocznym miejscu.
Nubuk naturalny to skóra zwierzęca z przeszlifowanym licem, a syntetyczny to tkanina lub dzianina z włókien sztucznych, najczęściej z poliestru, wykończona tak, by wyglądała jak skóra. Naturalny lepiej oddycha i starzeje się szlachetnie, ale wymaga regularnej pielęgnacji. Syntetyczny jest tańszy, prostszy w czyszczeniu i dobrze sprawdza się na meblach używanych na co dzień.
